Günlük

İlkokul beşinci sınıftaydım. Yazları İstanbul’a teyzem ile dayımın birlikte yaşadıkları eve gönderirlerdi beni. Dayım bir kitap tutkunuydu. Bana kütüphanesinden kitap seçer okumam için verirdi. Ben okuduktan sonra da o kitap üzerine konuştururdu beni. İlk verdiği kitaplardan biri Kuyucaklı Yusuf’tu. Yazarın önemini bilmiyordum. Bana ondan bahsetmemesinin nedeni sanırım içinde bulunduğumuz dönemden kaynaklanıyordu. Dayım vurgulamadan geçiştirmek istemişti muhtemelen. Mehmet Akif’i, Nâzım Hikmet’i de dayım sayesinde tanıdım. Bana Necip Fazıl’ın oyununu(Bir Adam Yaratmak) okumam için elime tutuşturan da dayımdır. Ortaokulda  edebiyat öğretmenime oyunu götürdüğümü ve onun da bana tuhaf bakarak ‘Nereden buldun bu oyunu?’ dediğini hatırlıyorum. Öğretmenimin açılan gözlerinden  bir hata(!) yaptığımı anlamıştım.  Diğerleri gibi Sabahattin Ali’nin de siyasi kimliğini daha sonraki yıllarımda tanıdım. Yakın tarihlerde yaptığım Sinop seyahatimde onun tutuklu bulunduğu cezaevini ziya...

1 Kasım seçimleri sona erdi. Sonuçlar belli oldu. Benim niyetim seçim sonuçlarının analizini yapmak değil. Bu yazımın amacı seçim öncesi gözlediklerimden yola çıkarak düşüncelerimi paylaşmak ve konuyu tiyatroya bağlamak.

Klişe gibi tekrar edilen bir cümle var: 'Oyuncu her rolü oynar' Benzeri cümle yönetmenler için de söyleniyor: 'Yönetmen her oyunu yönetir'  Öyle mi gerçekten? Tiyatroda bu role uymamış dediğiniz oyuncular olmadı mı? Tiyatroda oynadığı rolle aklınızdan çıkmayan oyuncular yok mu? Onların yerine başkasını neden koyamazsınız? Yağmur Yağmur ile konuşurken "'Casting'in amacı doğru role doğru oyuncuyu seçmek değil mi?" dedi. Çok yerinde işi özetleyen bir saptama. Hamlet, Cyrano, Macbeth vb bazı roller var ki onları oynamak için 'iyi oyuncu' olmak yetmiyor. Kim 'iyi oyuncu'dur? Bir oyuncunun 'iyi' olması için sesini, mimiklerini, bedenini iyi kullanması gerekir. Telaffuzu iyi olmalı. Yeter mi? Elbette yetmez. Yeterli bir yaşamışlığı olmalı oyuncunun. Yaşı rolüne uygun olmalı. Oyuncu zihnen 'dolu' olmalı. Yeter mi? Yetmez. Tiyatro sanatını bilmeli. Gözlem gücü yüksek olmalı. Taklit yeteneği, ritm duygusu olmalı. ...

  Cyrano de Bergerac(İBBŞT) gösterdi ki oyunu kısaltmak gösteriyi daha çekici kılmıyor. Cyrano de Bergerac(İBBŞT) gösterdi ki yönetmen terzi değildir. Kesip biçip yamalayarak oyun yapılmaz. Cyrano de Bergerac(İBBŞT) gösterdi ki iyi ezber, iyi vurgu, iyi tonlama ile TİYATRO olmuyor. Cyrano de Bergerac(İBBŞT) - Bu rejiye sahne çok büyük gelmiş. İBBŞT'nın Cyrano de Bergerac'ı böyle bir dönemde neden seçtiğini hâlâ anlamış değilim. Bence emek ziyanı. Cyrano de Bergerac - Doluluk oranı ilk perde %85 İkinci perde %75 Cyrano de Bergerac- Oyuna iki şarkı söyleyen anlatıcı katılmış. Bence onlar için yazılan metin 'laf salatası'. Cyrano de Bergerac- Ayşecan Tatari'nin ses tonu ve vurgusu iyi ve etkili ama yanlış kostümler içinde yapma bebek gibi kalmış. . Cyrano de Bergerac sahne tasarımı: Son sahne dışında vasat. İlk sahnede yerleşim bence yanlış. Cyrano de Bergerac'da Cyrano ve Roxane kostümleri her iki oyuncuyu da tuhaf gösteri...

Türkiye hiç bir alanda dünyanın en iyisi değil. Sanatta, edebiyatta sporda ve diğer bir alan yok ki işte bu konuda biz ilk ondayız diyemiyoruz. Edebiyat özel alan ve dile dayalı olduğundan bu alan karşılaştırma dışı bırakılabilir. Kaldı ki Nobel almış bir yazarımız var. Ama Orhan Pamuk'un aldığı Nobel de beni tatmin etmiyor. Nobel Ödüllerini de hesaplı buluyorum.

Zincirlikuyu gasilhanesinin dış duvarında bu yazı var. Cenazenizi camiye götürme zamanının gelmesini beklerken ister istemez  geçici arkadaşlar ediniyorsunuz. Avukatının cenazesi için oraya geldiğini öğrendiğim bir erkek yüksek sesle duvardaki yazıyı göstererek 'Ne kadar yanlış bir ifade. İşte böyle korkutuyorlar insanları.Ne olacak ölümden sonra? ' dedi. Hemen yanında sonradan İmam Hatip'te eğitim aldığını öğrendiğimiz bir başka erkek de 'yanlış yok' dedi. Bunun üzerine iki erkek tartışmaya başladı. Birbirlerini dinlemiyorlardı. Herkes söylemek istediğini söylüyordu. Ben araya girdim ve İmam Hatipli erkeğe 'Bana anlatır mısın neden yanlış yok?' diye sordum. Dedi ki 'Bu ifadedeki anlam şu. Bizim dinimizde bir öte dünya tarifi vardır. Müslümansak buna inanmamız lâzım. Bu dünyada öte dünyayı düşünmeden yaşamak bir felakettir bu yüzden. Bu ifadede onu anlatmak istiyor' dedi. Ben 'Tebrik ederim ne güzel anlattın. Ama bu ifadeden bu anlamı çıkarm...

Türkiye'de en iyi işleyen kurum cenaze işleri. Anlayışlı, hassas ve BEDAVA.. Tüm ömrünüz boyunca nice zorluklar çıkaran devlet giderayak özür diliyor gibi. Bu bizim din anlayışımıza da uygun.. Geçenlerde bir tv programında rastladığım hac ziyareti düzenleyen bir şirket reklâmında(bunun reklâmı olur mu demeyin, iş ticaret olmuşsa reklâmı da olur) hac görüntüleri üstüne konuşan ses 'Doğduğunuz gibi olmak için hacca gidin' diyordu. Yâni o 'dönüm noktası'na kadar istediğiniz gibi yaşayın sonra hacca gidin ve yeniden tertemiz doğun. Yediğiniz her türlü 'nane'yi sıfırlayın. Yüce Rabbim'in bu kadar kolay affedeceğini düşünmüyorum. Zira öte tarafa gittiğinizde imtihan var. Bu imtihana hacca gidenler de girecek. Yâni son karar Allah'a ait. Demek ki bu 'yeniden doğuş' insanların bir yakıştırması. Elbette hacca giden insanların içlerinde hissettikleri huzuru inkâr edemem. Ama bana sorarsanız bugün huzur mezarda, bir üçgenin içinde.  Ölümü özendiriyorum ...